Antropologia



Piękno. Prawda. Dobro. Wartość gry

Gra komputerowa jest szkołą, co oznacza, że służy ona wypoczynkowi1. Nie jest to bierny wypoczynek wczasowicza, lecz eksploracja. To, co jest eksplorowane, to pewien skonstruowany algorytmicznie i dyskretnie porządek, przestrzeń cyfrowa. Eksploracja polega na obserwowaniu wyjścia, które w ostatecznym rozrachunku okazuje się liczbą, oraz (...)

Świadomość odmieniona w paleolitycznych jaskiniach

Fenomen paleolitycznej sztuki naskalnej od ponad 100 lat zaprząta uwagę zarówno szerokiej opinii publicznej, jak i licznych specjalistów. Doskonałość przedstawień, ich lokalizacja w jaskiniach czy użyte techniki spowodowały, że początkowo nie chciano nawet dać wiary w starożytny rodowód tych dzieł. Dopiero wiek XX przyniósł pełne (...)

Słodki smak miasta

„Small is the new big” – w taki, nieco przekorny, może nawet prowokujący, sposób Frances McNaughton zaczyna jedną z wielu swoich książek poświęconych ozdobom cukierniczym. Decorated Cup Cakes (Londyn 2009, seria Twenty to Make) nie jest książką kucharską, bo choć zawiera ścisłe (...)

Królewskie drogi Inków

Inkowie stworzyli największe państwo Ameryki prekolumbijskiej. Mimo, że trwało krótko, bo zaledwie nie­spełna 100 lat, to jednak pozostawiło po sobie imponujące konstrukcje. Jednym z najbardziej godnych podziwu dzieł powstałych w okresie prekolumbijskim są królewskie drogi Inków. Z jednej strony wręcz zdumiewająca jest rozległość tego systemu komunikacyjnego, (...)

Egipskie uwodzicielki

  Olśniewająca, jasnoskóra, ma śliczne oczy, gdy popatrzy, ma słodkie usta, gdy przemówi: nie wypowiada słów zbytecznych. Kark ma wzniosły, jasne piersi, Lapis-lazuli – to jej włosy, Ramiona – złoto przewyższają, A palce jej są jak lotosy. Jędrne pośladki, zwięzłe łono, Nogi (...)

Halal i haram, czyli co wolno, a czego nie. O prawno-religijnych podstawach diety muzułmańskiej i ich współczesnej realizacji

Czym jest żywność halal? Na jakiej podstawie można określić, jaka żywność jest halal, a jaka nie? Czy wszyscy muzułmanie muszą stosować w swojej diecie wyłącznie produkty halal? Czy dla każdego muzułmanina halal oznacza to samo? Na te i podobne pytania nie można udzielić jednoznacznych odpowiedzi. Można (...)

Hidżra – ani kobieta, ani mężczyzna

Wielkie Indie, czyli subkontynent indyjski, mają w swojej historii wiele tajemnic skrywanych przez wieki za murami pałaców czy w zakamarkach świątyń, także w starych księgach. Dżiniści mówili o trzech płciach: męskiej, żeńskiej i nijakiej. Około połowy pierwszego tysiąclecia naszej ery pojawiła się ideologia tantry podkreślająca współdziałanie (...)

Gry w panieństwo, gry w wieczór. O społecznej potrzebie święta “wieczoru panieńskiego”

Świętowanie indywidualności: celebracja wspólnoty Każda zmiana statusu społecznego jednostki opatrzona jest adekwatnym repertuarem praktyk rytualnych. Ro­dzimy się i umieramy we wspólnocie i dla wspólnoty, nawet jeśli naiwnie wierzymy w kategoryczność włas­nego indywidualizmu. Bez naszej jednostkowości społeczeństwo nie mogłoby zaistnieć i w związku z tym faktem społecznym (...)

O indiańskim świętowaniu w XXI wieku na przykładzie Południowego Zachodu USA

Plemiona indiańskie z Południowego Zachodu Stanów Zjednoczonych często są postrzegane jako społecz­ności, w których przetrwało wiele z dawnych tradycji, wierzeń i rytuałów, w tym spektakularnych tańców stanowiących integralny element niemal każdego święta. W oczach wielu ludzi Indianie Pueblo, Nawahowie, Apacze czy Ute są niejako „bastionem indiańskości” (...)

Holi

Jeżeli ktoś pokusiłby się o uważne przestudiowanie indyjskiego kalendarza, to ze zdziwieniem odkryłby, że niemal co tydzień pojawia się jakaś okazja do świętowania. Wiele z tych świąt ściśle związanych jest z życiem religijnym mieszkańców Indii. Obok siebie występuje tam co najmniej kilka potężnych religii – hinduizm, (...)

Ganga Ma Jai! Czyli o wieczornym świętowaniu w Haridwarze

W Haridwarze, codziennie po zachodzie słońca, na stopniach Har-ki-Pairi gromadzi się tłum. Szczególnie tłoczno jest na stopniach najniższych, tych, które zanurzone są już częściowo w wodzie. Tłoczno jest także w samej wodzie, tuż przy brzegu. Mężczyźni, kobiety, młodzi i starsi każdy, choć na moment chce zanurzyć się w świętych (...)

Bezrobotni Milionerzy

Na Master Coffe Alley, w miejscowości Jinja w Ugandzie, dzień zaczyna się około jedenastej. Wąska alejka, której nazwa wzięła się od niedziałającego już od jakiegoś czasu sklepu, jest ruchliwym miejscem handlu, zdecydowanie nie dla rannych ptaszków. Tuż przed dziesiątą, jak co dzień, pomarańczowa plandeka zostanie (...)