Literatura



Vel. O afazji Sławomira Mrożka

Baltazar. Autobiografia Sławomira Mrożka jest książką na wskroś nieinteresującą. Jeden fakt stanowi o tej książki istnieniu i pozwala o niej mówić. Fakt ten, paradoksalnie, przynależy do kategorii pozajęzykowej, gdyż dotyczy afazji, która dotyka Mrożka (jako wynik udaru mózgu) w niedzielę 15 maja 2002 roku. „Afazja jest (...)

Książka z kłamstwami zwykłymi i na wspak – czyli o debiucie Oliviera Bourdeaut Miłość i inne nieszczęścia

W marcu tego roku do polskich księgarń trafiła debiutancka powieść francuskiego pisarza Oliviera Bourdeaut Miłość i inne nieszczęścia – pozycja, która w ojczyźnie autora zdążyła już uzyskać miano bestsellera i zdobyć kilka prestiżowych nagród. Krytycy analizujący tę prozę często dostrzegają w niej analogie do bogatej tradycji (...)

Na marginesie rozmów istotnych. Recenzja książki Witkacy. Etyka Agnieszki Kałowskiej

Witkacologia karmi się treściwym powtórzeniem. Komentatorzy twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza nie pozwalają na unieruchomienie enigmatycznego dzieła artysty z Zakopanego. W przypadku podobnych osobowości twórczych petryfikacja jest po prostu niemożliwa. Autor Pożegnania jesieni – jedna z najbardziej intrygujących postaci na scenie literatury polskiej XX wieku – wciąż (...)

Wschód jako śmiertelna choroba przenoszona drogą krętą i wyboistą. Zbożne słowo o Przemytnikach Konrada Janczury

„Polska prowincja jaka jest, każdy widzi” – tako rzecze klasyk. I trudno tu nie polemizować, i trudno praw do głosu komuś tam odbierać, wszak ilość różnorakich narracji dobrze wpływa na rzetelność prowadzonej dyskusji, a tym bardziej – dysputy na literackiej niwie. Dlatego też debiut Konrada Janczury (...)

Dycki bez postaci

Najnowsza książka z wierszami Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego Nie dam ci siebie w żadnej postaci, wydana przez krakowskie wydawnictwo Lokator, przynosi nam – obeznanym i nieobeznanym z jego twórczością – uzupełnienie dyciologii i dyciografii. Jej styl, już klasycznie, nie odbiega od tego, do czego podlubaczowski autor przyzwyczaja czytelników (...)

Stacja Dawid

Po lekturze pierwszego wiersza tomu Stacja wieży ciśnień Dawida Mateusza, wydanego przez Biuro Literackie, ustawił mi się odbiór Mateuszowej dykcji na falach Taranek–Brewiński. Stacja wpasowuje się w dykcje roczników osiemdziesiątych, jawi się jako świetnie wykonane ćwiczenie – autor pogrywa w niej śpiewnie, trzynastozgłoskowcem jak (...)

To nie jest Słomczyński

Obraz – znajdujący się w zbiorach Okręgowego Muzeum Sztuki w Los Angeles – jest znany. Olej na płótnie, nieco ponad pół metra wysokości na niewiele mniej niż metr szerokości, namalowany w 1928 i 1929 roku przez belgijskiego surrealistę (powiedzmy, że surrealistę) René Magritte’a. Tytuł – Zdradliwość obrazów (...)

Doktor Czeng i sklepy ezoteryczne

Podobno przepowiednie to niedorzeczność, a wróżenie z heksagramów „nie ma najmniejszego sensu, jeśli nie jest się Chińczykiem z czasów dynastii Ming” (105) [1]. Tak w każdym razie uważa protagonista opowiadania Pawła Huelle Doktor Czeng. Czy można się z nim zgodzić? Przecież, jak dotąd, nikomu nie (...)

Jedyny Żyd, który żył jak Pan

 Jakub Frank jest postacią historyczną, która wciąż inspiruje naukowców, historyków, pisarzy i reżyserów. W tak zwanej sprawie Jakuba Franka nadal jednak pozostaje wiele pytań i kwestii, do których warto wracać i które warto badać. Z Olgą Tokarczuk – autorką Ksiąg Jakubowych, Pawłem Maciejką – (...)

Świat stworzony. O tomie Anny Mazeli Głęboko, nisko

Książka poetycka Anny Mazeli Głęboko, nisko wyrasta z czterech żywiołów: ziemi, ognia, powietrza i wody. Wszystkie one są w tomie splątane i tworzą dziwną mieszaninę. Nierównowaga pomiędzy tymi żywiołami prowadzi albo do melancholii, albo do psychozy. Nierównowaga ta również jest potrzebna, a nawet konieczna, aby mogła wybrzmieć (...)

Historie na zamówienie. Street art słowa

Od wielu lat uprawiam street art. Stoję na ulicy z tabliczką: „Opowiadam historie, za darmo. Wymyślę historię specjalnie dla ciebie”.  Chętnym tłumaczę, że na początek  mają mi dać jakieś słowo, jedno słowo, bo to wokół niego osnuję opowieść.  „W ten sposób będziesz pewien, że tej historii (...)

Biedni Europejczycy patrzą na Ukrainę. Kilka słów wokół powieści Karbid Andrija Lubki

Trzy lata temu, gdy tysiące Ukraińców wyszło na kijowski Majdan, by zademonstrować swoją przynależność do Zachodu, wszystko wydawało się jasne. Wielkie nadzieje, wsparcie ze strony UE, ciągłe wyrazy międzynarodowej solidarności, historyczne deklaracje i polityczne gesty. Później blisko setka ofiar śmiertelnych, tysiące rannych, aneksja (...)