Literatura



Dycki bez postaci

Najnowsza książka z wierszami Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego Nie dam ci siebie w żadnej postaci, wydana przez krakowskie wydawnictwo Lokator, przynosi nam – obeznanym i nieobeznanym z jego twórczością – uzupełnienie dyciologii i dyciografii. Jej styl, już klasycznie, nie odbiega od tego, do czego podlubaczowski autor przyzwyczaja czytelników (...)

Stacja Dawid

Po lekturze pierwszego wiersza tomu Stacja wieży ciśnień Dawida Mateusza, wydanego przez Biuro Literackie, ustawił mi się odbiór Mateuszowej dykcji na falach Taranek–Brewiński. Stacja wpasowuje się w dykcje roczników osiemdziesiątych, jawi się jako świetnie wykonane ćwiczenie – autor pogrywa w niej śpiewnie, trzynastozgłoskowcem jak (...)

To nie jest Słomczyński

Obraz – znajdujący się w zbiorach Okręgowego Muzeum Sztuki w Los Angeles – jest znany. Olej na płótnie, nieco ponad pół metra wysokości na niewiele mniej niż metr szerokości, namalowany w 1928 i 1929 roku przez belgijskiego surrealistę (powiedzmy, że surrealistę) René Magritte’a. Tytuł – Zdradliwość obrazów (...)

Doktor Czeng i sklepy ezoteryczne

Podobno przepowiednie to niedorzeczność, a wróżenie z heksagramów „nie ma najmniejszego sensu, jeśli nie jest się Chińczykiem z czasów dynastii Ming” (105) [1]. Tak w każdym razie uważa protagonista opowiadania Pawła Huelle Doktor Czeng. Czy można się z nim zgodzić? Przecież, jak dotąd, nikomu nie (...)

Jedyny Żyd, który żył jak Pan

 Jakub Frank jest postacią historyczną, która wciąż inspiruje naukowców, historyków, pisarzy i reżyserów. W tak zwanej sprawie Jakuba Franka nadal jednak pozostaje wiele pytań i kwestii, do których warto wracać i które warto badać. Z Olgą Tokarczuk – autorką Ksiąg Jakubowych, Pawłem Maciejką – (...)

Świat stworzony. O tomie Anny Mazeli Głęboko, nisko

Książka poetycka Anny Mazeli Głęboko, nisko wyrasta z czterech żywiołów: ziemi, ognia, powietrza i wody. Wszystkie one są w tomie splątane i tworzą dziwną mieszaninę. Nierównowaga pomiędzy tymi żywiołami prowadzi albo do melancholii, albo do psychozy. Nierównowaga ta również jest potrzebna, a nawet konieczna, aby mogła wybrzmieć (...)

Historie na zamówienie. Street art słowa

Od wielu lat uprawiam street art. Stoję na ulicy z tabliczką: „Opowiadam historie, za darmo. Wymyślę historię specjalnie dla ciebie”.  Chętnym tłumaczę, że na początek  mają mi dać jakieś słowo, jedno słowo, bo to wokół niego osnuję opowieść.  „W ten sposób będziesz pewien, że tej historii (...)

Biedni Europejczycy patrzą na Ukrainę. Kilka słów wokół powieści Karbid Andrija Lubki

Trzy lata temu, gdy tysiące Ukraińców wyszło na kijowski Majdan, by zademonstrować swoją przynależność do Zachodu, wszystko wydawało się jasne. Wielkie nadzieje, wsparcie ze strony UE, ciągłe wyrazy międzynarodowej solidarności, historyczne deklaracje i polityczne gesty. Później blisko setka ofiar śmiertelnych, tysiące rannych, aneksja (...)

Przestrzeń, którą świeci wiersz. O Niebieskim dworze Zuzanny Bartoszek

Jesienią 2013 roku w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej odbyła się polska edycja międzynarodowego projektu „The Book Lovers”, zajmującego się badaniem powieści pisanych przez artystów wizualnych traktowanych jako medium sztuki wizualnej. W materiałach promocyjnych projektu powtarzano interesującą kalkę językową o nowym zjawisku w sztuce, jak (...)

Aż do granic bluzgu

Joanna Oparek jest poetką, której twórczość śmiało podciągnąć można pod praktyki surrealistyczne, jeśli surrealizm rozumieć jako nieskrępowany żywioł mowy, realizowany przez zapis automatyczny. W tomie Berlin Porn, najnowszym jej tegorocznym zbiorze wydanym przez poznańskie Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury, (...)

Czy(m) zastąpić Orzeszkową? Debata o stanie nauczania literatury współczesnej w szkołach

Debata odbyła się 17 maja w Księgarni pod Globusem w Krakowie. W debacie udział wzięli: dr hab. Krzysztof Biedrzycki – współautor podstawy programowej i podręcznika do nauki języka polskiego w szkole średniej Świat do przeczytania; dr Marta Rusek – historyczka literatury, pracownik Katedry Polonistycznej Edukacji Nauczycielskiej WP UJ; (...)

Improwizowana czy konwencjonalna? Komedia dell’arte jako gatunek heterogeniczny

Po kilku latach przerwy od ukazania się ostatniego polskiego opracowania dotyczącego komedii dell’arte, pojawiła się książka niezwykle cenna merytorycznie – Komedia dell’arte Moniki Surmy-Gawłowskiej. Żadne z poprzedzających ją komentarzy nie pochylało się nad problemem tej formy teatralnej z taką wnikliwością i pietyzmem, jak czyni to autorka omawianej (...)