Literatura



Książka jako towar, życie literackie jako hipermarket

Książka jako towar? Autor jako marka?[1] W literaturoznawczym dorobku kilku ostatnich lat pojawiają się coraz bardziej symptomatyczne tytuły. Zamykając serię ekonomicznych refleksji dotyczących literatury, chciałabym zwrócić uwagę na kilka ważnych pozycji dotyczących przemian na polskim rynku książki od 1989 roku aż do dzisiaj, a także (...)

„Zagadać, zagłuszyć, zapisać/ śmierć”. O nowej książce Łukasza Jarosza

Wiem mianowicie, że w tym, co piszę, pisałem i co jeszcze napiszę, do końca, do ostatniego zdania, będzie mi towarzyszyć męczące przekonanie, że nie powiedziałem wszystkiego, co o sobie i świecie powiedzieć chciałem. Że pozostanie jakaś niepokojąca reszta, o której nie potrafiłem ani nie będę umiał nigdy nic (...)

Pozdrawiać flisaków – wokół „Zawsze jest dzisiaj” Michała Cichego

Można powiedzieć, że Cichy w pewnym sensie idzie śladami Roberta Walsera – podobnie jak szwajcarski pisarz, autor Zawsze jest dzisiaj ukochał sobie niespieszne wędrówki, powolne przechodzenie między horyzontami. Patronat ten ma jednak charakter zaledwie powierzchowny i pretekstowy. O ile Walsera interesowała niegdyś głównie wiejska (...)

Reportaż literacki: Swietłana Aleksijewicz – burzycielka mitu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

Literaci – miejcie w poważaniu praszczura,  z którego lędźwiście się poczęli. Bo reportaż jest tak stary jak mowa ludzka. Począł się już, kiedy pierwszy troglodyta przyniósł wiadomość  o pasących się na polanie mamutach[1].   Autor tych słów, Melchior Wańkowicz, zwraca uwagę na dwa (...)

Inna kultura jest możliwa. Fragmenty o tegorocznej Ha!wangardzie

Organizowany przez krakowskie wydawnictwo „Ha!art” Międzynarodowy Festiwal Literacki Ha!wangarda od lat wysyła w przestrzeń miejską wyraźny sygnał, że inna, nieanalogowa kultura jest możliwa. Przez trzy dni października konserwatywny Kraków raz jeszcze stał się stolicą artystycznej alternatywy: na tegorocznej odsłonie, obok licznych wykładów i paneli dyskusyjnych (...)

Nie potrzeba rozumienia

„Czy jest ktoś, kto cię kocha” – czytamy na okładce zbioru opowiadań Kalina Terzijskiego, którego książka inicjuje serię Bułgarskich Klimatów we wrocławskim wydawnictwie Książkowe Klimaty. „Czy jest ktoś, kto cię kocha” – to nawet nie pytanie, a jedynie urwana myśl, która domaga się odpowiedzi (...)

Kultura żartu, pępka i nieistotności. Milan Kundera o możliwości zaangażowania

Nie będzie, jak sądzę przesadą stwierdzenie, że powieści Milana Kundery wyznaczały rytm zmian w kulturze europejskiej. Nie odzwierciedlały, nie obrazowały, ale właśnie wyznaczały – dawały początek nowemu oglądowi rzeczywistości. I znów, nie tylko rzeczywistości Czechosłowacji w latach powojennych i z okresu Praskiej Wiosny, ale rzeczywistości całej Europy. (...)

Próba zapisu, zapis próby

„Czy to nie pycha twórcy – pisarza skłania go do podejmowania tego nieludzkiego zadania? Przy pomocy słowa wskrzesić Zmarłego. Zawrócić go, wydrzeć Krainie Umarłych. Czemu naruszamy ich sen?”[1] – przytoczony fragment szkicu Zamknięcie, zawiera pytania, które, choć różnie formułowane, były (...)

Dialog poprzez tekst – modyfikacja poetyckiego myślenia (4)

Zawsze interesowało mnie, jak będą przyjmowali ten kryzys ekonomiczny n najlepsi przyjaciele Ukraińców – Polacy. Byłam przyjemnie zaskoczona gościnnością Bogdana Zadury: „czy wpuściłbyś pod swój dach/ uchodźcę z Ukrainy?…”, na co pisarz odpowiada: „Andrija Bondara i Sofijkę/ nawet z dzieckiem/ i z teściami/ tak”. I tutaj przy (...)

Wewnątrz i na zewnątrz. Gromadzenie śladów wojny (3)

Antologia Wschód – Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy stała się punktem wyjścia do rozmowy o współczesnej poezji ukraińskiej i do konfrontacji dwóch perspektyw – perspektywy kogoś, kto przemawia „z wewnątrz” (Julia), i kogoś, kto znajduje się „na zewnątrz” (ja). Znaczenie (...)

Wiersze z Ukrainy: „… słowo na «u» – które jest krainą, które oznacza kraj”! (2)

Książka Wschód-Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy jest poświęcona Ukrainie teraźniejszej – krajowi w stanie wojny, w trakcie której z map znikają miasta: „a gdzie de, bal, cewo?/ gdzie moje de, bal, cewo?/ tam więcej nie urodzi się Sosiura/ już więcej żaden człowiek nie (...)

Zakłócona transmisja i martwy szczur. Poezja o Ukrainie (1)

Na Wschodzie bez zmian – tak można rozpocząć w zasadzie każdą relację dotyczącą obecnej sytuacji we wschodniej części Ukrainy. Wojna trwa. Przekaz medialny o tym, co w tej części Europy się dzieje, uległ skróceniu. Skojarzenie ze słynną powieścią E.M. Remarque’a – Na Zachodzie bez zmian – (...)