Antropologia



Czarownik – inny, odmienny, seksualnie podejrzany

Mamy potrzebę, by wierzyć w to, że jesteśmy inni: że istoty ludzkie są inne niż pozostałe zwierzęta, że „my” jesteśmy inni niż nasi wrogowie, a nawet jeszcze bardziej inni od tych, którzy są dla nas całkiem obcy. Na pożywienie i seks, zabijanie, ubiór i „właściwy” sposób prowadzenia gospodarstwa domowego nakładamy kategorie (...)

O potrzebie smutku, czyli esej o melancholii i myśleniu w czasach szybkiej radości

Melancholia – niezależnie od tego, czy rozumiemy ją tak, jak niegdyś to bywało, jako jednostkę chorobową, czyli depresję, czy jako stan smutku i zadumy, we współczesnej kulturze Zachodu nie jest stanem i zjawiskiem pożądanym czy cenionym. Bartek Buczek, Czarny charakter X, 2015, olej, 50 x 50 cm „Normalni” ludzie, uczestniczący (...)

Słuchając świata. Rozmowa z prof. Anną Czekanowską-​Kuklińską

Dzieciństwo Pamięta pani swój pierwszy kontakt z muzyką tradycyjną? To dziwne, bo ja miałam ze wsią do czynienia od dzieciństwa. Moje najdawniejsze wspomnienia łączą się z Podolem, gdzie się wychowywałam w majątku znajomych. To był kontekst nieco, powiedziałabym, ziemiański. To była oczywiście wieś ukraińska. Wtedy nie zdawałam sobie sprawy, że tam jest (...)

Niepełnosprawność w plakatach propagandowych I wojny światowej

Jednym z głównych następstw I wojny światowej była wielomilionowa rzesza rannych i niepełnosprawnych żołnierzy. W ten ponury sposób konflikt zakończył się dla aż 2 mln żołnierzy brytyjskich, z których 40 tys. straciło przynajmniej jedną kończynę. Rany rąk lub nóg były najpowszechniejszymi urazami, występując u ok. 70% wszystkich poszkodowanych. Z kolei (...)

Wspólnota, czyli jedność. Posthumanizm i brak tolerancji

Wydaje się, że w świecie ogarniętym niekończącymi się działaniami wojennymi i zataczającymi coraz szersze kręgi ruchami migracyjnymi pytania o wspólnotę należy zadawać wyjątkowo głośno. Zanim jednak przejdzie się do kwestii tworzenia jej struktur czy konkretnego funkcjonowania, należałoby chyba zastanowić się nad jej centrum – nad czymś, wokół czego (...)

Moda retro w zwierciadle steampunku

Steampunkowa moda wydaje się intrygującym połączeniem punkowej estetyki Do – It- Yourself z elegancją. Kierunek ten łączył sztukę i rzemiosło, podkreślając pragnienie wyjścia poza granice istniejących form kultury oraz życia społecznego. Twórcy steampunkowi, dokonując demistyfikacji jałowej kultury ponowoczesnej, dążą do pojednania (...)

Karnawalizacja martwego ciała

Święto „dziadka Bredo” Na początku marca w stanie w USA odbyły się już po raz szesnasty Dni Zamrożonego Trupa (Frozen Dead Guy Days, FDGD). To bez wątpienia jeden z najniezwyklejszych festiwali świata, który rekontekstualizuje pojęcia „żywy” i „umarły”, a jednocześnie prowadzi do zmiany statusu afektywnego śmierci. W centrum historii (...)

Kwiatem w karabin. O kontrkulturowych reakcjach na wojnę w Wietnamie

Zaczęło się niewinnie. Były pacyfistyczne deklaracje, pokojowe zgromadzenia, antywojenne artykuły w gazetach i piosenki w radiu. Obywatele Stanów Zjednoczonych natychmiast podzielili się na dwa obozy: tych, którzy wojnę w Wietnamie uznawali za słuszną, i tych, którzy postanowili jej się przeciwstawić. Niestety, wraz z eskalacją wietnamskiego konfliktu radykalizowały się też metody (...)

By osuszyć łzy i żyć, czyli o okrucieństwie Irokezów

„z obu Francuzów zdarli ubrania (…) pomalowali ich twarze na tubylczą modłę. Potem wróg [mieszkańcy wioski] przygotował się do powitania – co oznaczało zmuszenie jeńców do przejścia między dwoma rzędami [„gospodarzy”], z których każdy oferował im cios kijem (…) przeprowadzono ich do centralnej części wioski, (...)

Innowacyjność jako fetysz

Czym jest obecnie innowacyjność? Jakie miejsce zajmuje w procesie ekonomicznym? Czy może ona stanowić emancypacyjny potencjał? Innowacyjność to termin zawłaszczony obecnie przez ekonomistów i specjalistów od rynku pracy. Można, jak sądzę bez popełniania nadużycia, powiedzieć, iż innowacyjność to centralne pojęcie, wokół którego są budowane strategie ekonomii. Innowacyjność to także istotny (...)

Będzie dobrze, czyli o myśleniu magicznym. Magia stosowana w społeczeństwie racjonalnym

I don’t want realism. I want magic. Tennessee Williams Ostatnimi czasu, chodząc z powstającym artykułem o magii w tyle głowy, napotkałem kilka osób, które miały podany powyżej jako motto cytat wydrukowany na t‑shirtach. Nigdy wcześniej nie widziałem tego tekstu w przestrzeni publicznej, a tymczasem, akurat gdy pracowałem nad tekstem o myśleniu (...)

Być improwizatorem, czyli o braku kontroli

Improwizacja jako metoda działania jest znana ludzkości od zarania dziejów. W zasadzie w pewnych, najczęściej niespodziewanych okolicznościach, wszyscy improwizujemy. Każdemu przecież się zdarzyło działać bez przygotowania, gdy sytuacja nagle wymagała naszej aktywności, i każdy ma za sobą doświadczenie robienia czegoś bez wcześniejszego przygotowania. Ale czy jest tak, że skoro wszyscy improwizujemy, (...)