Antropologia



Zapomniane zwierzę. O podmiotach i przedmiotach

Było to piękne zwierzę na cienkich nóżkach, z małą główką i oczyma, z których przeglądał dowcip i rzewność. Klaczka w przechodzie zwróciła się do Wokulskiego wąchając go i chrapiąc, jakby w nim odgadła pana. Bolesław Prus Jedno z polskich miast. Poruszający się na wózku mężczyzna wjeżdża do siedziby banku. Towarzyszy mu pies przewodnik, który pomaga (...)

Małe chatki w globalnym świecie, czyli oby tylko było Wi-​Fi

Powiedzieć, że żyjemy w czasach specyficznych, to jak nic nie powiedzieć. A przynajmniej nic nowego. Lepiej dodać, że idzie o czasy niepewne, zmienne, trudne do okiełznania. O rzeczywistość, w której nierzadko łatwiej się zgubić, niż znaleźć. I że napisano o tym już całe strony tekstów, habilitowano zapewne niejednego specjalistę, zacytowano nieocenionego Zygmunta Baumana – a świat (...)

Gorzka pigułka czy ciastko z trucizną, czyli recepta na obywatela

Warta rozważenia, w kontekście nasilającej się krytyki idei państwa liberalnego, wydaje się kwestia aktualnej pozycji jednostki w systemie społeczno-​politycznym. W szczególności interesujące może być zbadanie, czy antyliberalna retoryka nie stanowi zasłony dla działań zmierzających do ograniczania praw podmiotowych obywateli. Obecnie wskazywany jest szereg negatywnych następstw indywidualistycznego (...)

Warsztat – post scriptum

Na spotkaniu promocyjnym numeru „Fragile”, którego tematem przewodnim był Warsztat, w dyskusji o tytułowym problemie z całą mocą ukazał się sposób myślenia o warsztacie w kontekście sztuki, gdyż to o niej głównie rozmawialiśmy. Dał o sobie znać, typowy dla cywilizacji europejskiej, szczególnie objawiający się w warstwie intelektualnej, dualizm, dzielący świat przeciętnego Europejczyka (...)

Afektywne oblicze humanistyki

Afekt przez wieki wiódł żywot na wpół legalny, ciesząc się mniejszą lub większą popularnością – zazwyczaj jednak mniejszą. Sytuacja uległa zmianie w połowie lat 90. w związku z tak zwanym zwrotem afektywnym, za którego umowny początek uważa się pojawienie dwóch tekstów: Autonomii afektu kanadyjskiego filozofa Briana Massumiego oraz  (...)

Emigracja bez granic – czyli o wykluczeniu, problemach naszych czasów i o tym, czym powinna być współcześnie filozofia

Rafał Mazur rozmawia z Joanną Hańderek – filozofką zajmującą się filozofią kultury i filozofią współczesności, ze szczególnym uwzględnieniem postkolonializmu, globalizacji i multikulturalizmu. Od 2013 roku organizuje cykl wykładów i spotkań poświęconych wykluczeniu: Kultura wykluczenia?. Prezes stowarzyszenia Rewersy kultury, wykładowca akademicki. Prowadzi również zajęcia dla licealistów, dla (...)

Rozmowy przy kawie i winie, czyli wspomnienia o zeszłorocznej konferencji „Kultura wykluczenia? Wykluczenie społeczno-​ekonomiczne” (Kraków, listopad 2014)

Joanna Hańderek: Wykluczenie jest pojęciem, które nie tylko zrobiło furorę ostatnimi czasy i stało się niemalże pojęciem wytrychem, ale to również który niesie w sobie wiele problemów społecznych, wiążących się między innymi z problemami sztuki. Tym samym można spytać, czym jest sztuka. Czy sztuka zawsze wiąże się z tworzeniem czegoś, (...)

Ekonomiczna awangarda – uwagi o nowym polskim kooperatyzmie

Renesans spółdzielczości – przez wielu uczestników debaty publicznej (polityków, publicystów czy socjologów) właśnie w ten sposób określany jest wzmożony rozwój różnego rodzaju inicjatyw wspólnotowych, kooperatywnych w ostatnich kilku latach w Polsce. Oczywiście mamy do czynienia z odmienioną wersją kooperatyzmu, przystosowaną do nowej sytuacji gospodarczej i prawnej, bardziej elastyczną i ekspansywną (...)

Wschód (fragment książki „Chłopak z pianinem”)

Euromajdan to alegoria jednostki szukającej. Ukraińców czekających na świt. Sergiy Lebedynskyy Charków leży na terenie północno-​wschodniej Ukrainy, tuż przy granicy z Rosją. W latach 1917–1934 był stolicą Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Dziś jest drugim co do wielkości (po Kijowie) ukraińskim miastem, ekonomicznie bardziej powiązanym z Rosją niż z samą Ukrainą. (...)

Hanan Pacha. Notatki z podróży

El Alto (Miasto) La Paz nie jest ładnym, przytulnym ani sympatycznym miastem. Miasto? Przerośnięta, zrakowaciała tkanka o strukturze gigantycznego przedmieścia. A jednak warte tej jednej chwili, gdy oczom znudzonym i przygnębionym wielokilometrowym ciągiem ruder pokrytych pyłem, wieloletnim brudem i odwiecznym już chyba nalotem el socialismo, ukazuje się (...)

Małpy się zbroją

Konflikty towarzyszyły człowiekowi od zarania dziejów. Od czasów najdawniejszych po współczesne nieustannie wpływały na kształt rodzaju ludzkiego. Antagonizmy niejednokrotnie przeobrażały się w działania bardziej złożone, mające realizować konkretny cel i obejmujące swą skalą całe społeczności: wojnę. Choć zmieniały się motywy prowadzenia, charakter i metody zinstytucjonalizowanej formy konfliktu, (...)

Internetowe oblicze sprawiedliwości

„Jesteśmy Anonymous. Jesteśmy Legionem. Nie przebaczamy. Nie zapominamy. Spodziewajcie się nas”. Anonymous Świat wirtualny przestał być jedynie barwnym dodatkiem do rzeczywistości. Stał się jej przedłużeniem, które kreuje nowe sposoby przyswajania wiedzy i języki komunikacji nierzadko zakorzenione wyłącznie w cyfrowym uniwersum. Pod względem wpływu na (...)