Literatura



Fragile. Męskości na żywo: dyskusja i poezja

Pismo kulturalne „Fragile” zaprasza: Czy istnieje jedna dominująca wizja męskości, czy może raczej powinniśmy mówić o wielu możliwościach jej realizacji? Skąd biorą się wściekli biali mężczyźni i ich lęki? Jakie potrawy są „prawdziwie męskie”? Czego możemy dowiedzieć się od twardzieli z kina akcji? Jakie wzorce męskości (...)

Przestrzeń „dotrumienna”. Literatura mniejsza Eugeniusza Tkaczyszyna-​Dyckiego

(…) negatywność nie jest niczym innym jak Nicością, która może się manifestować tylko jako śmierć Alexandre Kojève, Idea śmierci w filozofii Hegla Obudziłem się w nocy i odkryłem prawdę której nie chciałem przyjąć: to nie są moje wiersze  E. Tkaczyszyn-​Dycki, I. Piosenka o deportacjach Eugeniusz Tkaczyszyn-​Dycki Wyobrażenie przestrzeni w poezji Eugeniusza Tkaczyszyna-​Dyckiego (...)

MIĘDZY LALĄ-​NIEMCEM A PODOBNIEŻ-​ŻYDEM MĘSKOŚĆ POLSKA MOŻE SIĘ WYDARZYĆ (O BIAŁOSZEWSKIM)

Męskość, polskość, typowość Chętnie – i nie bezzasadnie – myślimy o Białoszewskim jako o twórcy, którego spojrzenie sytuuje się zawsze obok dominującego, odświeża znaturalizowane ujęcia czy toposy, dostrzega nieoczywistości, pęknięcia, zwraca uwagę na alternatywy, w miejsce „uświęconego” ustanawia „samoswoje”. Słowo klucz: osobność. W znacznej mierze jest to zasługa queerowości jego (...)

Inni to nie my

Wszyscy czekaliśmy na tę „nową Masłowską” – a teraz mamy problem, co najlepiej widać po liczbie internetowych recenzji Innych ludzi – to, że jest ich tak mało, potrafię sobie wytłumaczyć wyłącznie faktem, że nie tylko ja odczuwam wobec tego tekstu zakłopotanie. Z jednej strony – dostaliśmy to, czego się (...)

Hagiografia pokolenia Y? O Ma być czystoLatach powyżej zera Anny Cieplak

Najstarsi mają dziś prawie 40 lat. Najmłodsi dobiegają pełnoletności. Żyją w globalnej wiosce i podobno cechuje ich duża pewność siebie, wiara we własne wyjątkowe umiejętności, którymi zdobywają świat z pola bezpiecznego domu rodziców. Każdy z nich uważa się za indywidualność, która w nieuświadomiony sposób nie radzi sobie jednak z krytyką (...)

Ideologiczna melancholia. O wyobraźni lokalnej w prozie Andrzeja Stasiuka

Lokalność jest najważniejszym fantazmatem, ideologicznym rdzeniem tożsamości pisarskiej Andrzeja Stasiuka, sytuującego swoją podmiotową aktywność w mitycznym „gdzie indziej”, lokującym się jednocześnie na terenie zapomnianych wiosek i miasteczek oraz w przestrzeni funkcjonowania kulturowego mitu o istnieniu poszczególnych lokalności i prywatności. Lata 90. zdominowała obecność temporalnego agonu z przeszłością PRL‑u. (...)

Iwaszkiewicz przed dziełem sztuki. Poetyka medytacji i pragnienie „innego życia”

„(…) Trzeba życiem żyć Nie twoim, Jarosławie – ale Życiem Innym.” (Świątynia w Segeście)[1] Deskrypcja dzieła sztuki w przypadku Iwaszkiewicza nosi znamiona praktyki kontemplacyjnej, powodowanej przez dzieło stawiające opór i broniące się przed jednoznaczną wykładnią. Jarosław Iwaszkiewicz jest jedną z ofiar współczesnego biografizmu, (...)

Literackie medytacje Jana Józefa Szczepańskiego

Literatura może być pomocna w „zgłębianiu istoty”, „wchodzeniu w środek”[1]. Bo medytacja nie musi oznaczać siedzenia ze skrzyżowanymi nogami i zamkniętymi oczami w kompletnej ciszy. Dojście do idealnego stanu, który ma polegać na oczyszczeniu umysłu ze wszelkich myśli i oderwaniu się od otaczającej rzeczywistości, również jest uproszczeniem, dodatkowo trudnym w realizacji. (...)

Jedyny Żyd, który żył jak Pan. Rozmowa z Olgą Tokarczuk, Pawłem Maciejką oraz Adrianem Pankiem

Jakub Frank jest postacią historyczną, która wciąż inspiruje naukowców, historyków, pisarzy i reżyserów. W tak zwanej sprawie Jakuba Franka nadal jednak pozostaje wiele pytań i kwestii, do których warto wracać i które warto badać. Z Olgą Tokarczuk – autorką Ksiąg Jakubowych, Pawłem Maciejką – autorem Wieloplemiennego tłumu, (...)

Przyszłość przez zielone okulary: rola literatury w dobie wyzwań klimatycznych

Twórczość literacka i filmowa sci-​fi obfituje w obrazy dystopii, apokaliptycznych wizji Ziemi zniszczonej przez różnego rodzaju lokalne konflikty i katastrofy, czy też najazdy pozaziemskich cywilizacji. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na nurt w literaturze fantastycznej jakim jest cli-​fi, opisujący katastrofalne skutki zmiany klimatu. Tematyka gatunku wydaje się (...)

Odkrywanie niepełnosprawności – rozmowa z Lennardem J. Davisem

Lennard J. Davis – profesor nauk i sztuk wyzwolonych na Uniwersytecie Illinois w Chicago. Pracuje na Wydziale Języka Angielskiego, Wydziale Niepełnosprawności i Rozwoju Człowieka, a także na Wydziale Edukacji Medycznej. Jest autorem lub redaktorem ponad 20 książek; niektóre zostały nominowane do National Book Critics Circle Award i Nagrody Pulitzera. (...)

Ból i gniew – afektywne ekspresje Straucha w „Mrozie” Thomasa Bernharda

Że nic, żaden przedmiot nie jest niemy. Wszystko nieustannie wyraża swój ból. T. Bernhard, Mróz[1] Wydany w 1963 roku Mróz Thomasa Bernharda, jeden z wczesnych, acz już dojrzałych utworów austriackiego pisarza, koncentruje się na problemie uporczywego poszukiwania środków podmiotowej ekspresji bólu chronicznego (nieredukowalnej (...)