Literatura



Inni to nie my

Wszyscy czekaliśmy na tę „nową Masłowską” – a teraz mamy problem, co najlepiej widać po liczbie internetowych recenzji Innych ludzi – to, że jest ich tak mało, potrafię sobie wytłumaczyć wyłącznie faktem, że nie tylko ja odczuwam wobec tego tekstu zakłopotanie. Z jednej strony – dostaliśmy to, czego się (...)

Hagiografia pokolenia Y? O Ma być czystoLatach powyżej zera Anny Cieplak

Najstarsi mają dziś prawie 40 lat. Najmłodsi dobiegają pełnoletności. Żyją w globalnej wiosce i podobno cechuje ich duża pewność siebie, wiara we własne wyjątkowe umiejętności, którymi zdobywają świat z pola bezpiecznego domu rodziców. Każdy z nich uważa się za indywidualność, która w nieuświadomiony sposób nie radzi sobie jednak z krytyką (...)

Ideologiczna melancholia. O wyobraźni lokalnej w prozie Andrzeja Stasiuka

Lokalność jest najważniejszym fantazmatem, ideologicznym rdzeniem tożsamości pisarskiej Andrzeja Stasiuka, sytuującego swoją podmiotową aktywność w mitycznym „gdzie indziej”, lokującym się jednocześnie na terenie zapomnianych wiosek i miasteczek oraz w przestrzeni funkcjonowania kulturowego mitu o istnieniu poszczególnych lokalności i prywatności. Lata 90. zdominowała obecność temporalnego agonu z przeszłością PRL‑u. (...)

Iwaszkiewicz przed dziełem sztuki. Poetyka medytacji i pragnienie „innego życia”

„(…) Trzeba życiem żyć Nie twoim, Jarosławie – ale Życiem Innym.” (Świątynia w Segeście)[1] Deskrypcja dzieła sztuki w przypadku Iwaszkiewicza nosi znamiona praktyki kontemplacyjnej, powodowanej przez dzieło stawiające opór i broniące się przed jednoznaczną wykładnią. Jarosław Iwaszkiewicz jest jedną z ofiar współczesnego biografizmu, (...)

Literackie medytacje Jana Józefa Szczepańskiego

Literatura może być pomocna w „zgłębianiu istoty”, „wchodzeniu w środek”[1]. Bo medytacja nie musi oznaczać siedzenia ze skrzyżowanymi nogami i zamkniętymi oczami w kompletnej ciszy. Dojście do idealnego stanu, który ma polegać na oczyszczeniu umysłu ze wszelkich myśli i oderwaniu się od otaczającej rzeczywistości, również jest uproszczeniem, dodatkowo trudnym w realizacji. (...)

Jedyny Żyd, który żył jak Pan. Rozmowa z Olgą Tokarczuk, Pawłem Maciejką oraz Adrianem Pankiem

Jakub Frank jest postacią historyczną, która wciąż inspiruje naukowców, historyków, pisarzy i reżyserów. W tak zwanej sprawie Jakuba Franka nadal jednak pozostaje wiele pytań i kwestii, do których warto wracać i które warto badać. Z Olgą Tokarczuk – autorką Ksiąg Jakubowych, Pawłem Maciejką – autorem Wieloplemiennego tłumu, (...)

Przyszłość przez zielone okulary: rola literatury w dobie wyzwań klimatycznych

Twórczość literacka i filmowa sci-​fi obfituje w obrazy dystopii, apokaliptycznych wizji Ziemi zniszczonej przez różnego rodzaju lokalne konflikty i katastrofy, czy też najazdy pozaziemskich cywilizacji. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na nurt w literaturze fantastycznej jakim jest cli-​fi, opisujący katastrofalne skutki zmiany klimatu. Tematyka gatunku wydaje się (...)

Odkrywanie niepełnosprawności – rozmowa z Lennardem J. Davisem

Lennard J. Davis – profesor nauk i sztuk wyzwolonych na Uniwersytecie Illinois w Chicago. Pracuje na Wydziale Języka Angielskiego, Wydziale Niepełnosprawności i Rozwoju Człowieka, a także na Wydziale Edukacji Medycznej. Jest autorem lub redaktorem ponad 20 książek; niektóre zostały nominowane do National Book Critics Circle Award i Nagrody Pulitzera. (...)

Ból i gniew – afektywne ekspresje Straucha w „Mrozie” Thomasa Bernharda

(...)

Vel. O afazji Sławomira Mrożka

Baltazar. Autobiografia Sławomira Mrożka jest książką na wskroś nieinteresującą. Jeden fakt stanowi o tej książki istnieniu i pozwala o niej mówić. Fakt ten, paradoksalnie, przynależy do kategorii pozajęzykowej, gdyż dotyczy afazji, która dotyka Mrożka (jako wynik udaru mózgu) w niedzielę 15 maja 2002 roku. „Afazja jest to częściowa lub całkowita (...)

Książka z kłamstwami zwykłymi i na wspak – czyli o debiucie Oliviera Bourdeaut Miłość i inne nieszczęścia

W marcu tego roku do polskich księgarń trafiła debiutancka powieść francuskiego pisarza Oliviera Bourdeaut Miłość i inne nieszczęścia – pozycja, która w ojczyźnie autora zdążyła już uzyskać miano bestsellera i zdobyć kilka prestiżowych nagród. Krytycy analizujący tę prozę często dostrzegają w niej analogie do bogatej tradycji literackiej Borisa (...)

Na marginesie rozmów istotnych. Recenzja książki Witkacy. Etyka Agnieszki Kałowskiej

Witkacologia karmi się treściwym powtórzeniem. Komentatorzy twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza nie pozwalają na unieruchomienie enigmatycznego dzieła artysty z Zakopanego. W przypadku podobnych osobowości twórczych petryfikacja jest po prostu niemożliwa. Autor Pożegnania jesieni – jedna z najbardziej intrygujących postaci na scenie literatury polskiej XX wieku – wciąż prowokuje (...)