Czytelnia



Filmowa wyspa Sardynia

Choć kino sardyńskie jest niezwykle wyrafinowane, zarówno pod względem tematyki, jak i formy, to w porównaniu do kontynentalnego kina włoskiego i innych kinematografii europejskich ma zgoła odmienną tradycję, która przeplata się z polityką i historią społeczności wyspy. Naokoło lasy drżały przy dźwięcznym pomruku. Pasterze, rozsiadając się ponownie na ziemi w celu (...)

Nyege, Nyege

Myślenie o muzyce spoza zachodniego kręgu kulturowego często odwołuje się do pojęć w rodzaju „lokalnego kolorytu”, „wyjątkowej specyfiki” albo „odwiecznej tradycji”. W czasach, gdy wiele porządków kulturowych istnieje równocześnie, a wymiana między nimi jest łatwiejsza i intensywniejsza niż kiedyś, warto się zastanowić, czy kategoria lokalności ma jeszcze jakiekolwiek znaczenie, (...)

Ideologiczna melancholia. O wyobraźni lokalnej w prozie Andrzeja Stasiuka

Lokalność jest najważniejszym fantazmatem, ideologicznym rdzeniem tożsamości pisarskiej Andrzeja Stasiuka, sytuującego swoją podmiotową aktywność w mitycznym „gdzie indziej”, lokującym się jednocześnie na terenie zapomnianych wiosek i miasteczek oraz w przestrzeni funkcjonowania kulturowego mitu o istnieniu poszczególnych lokalności i prywatności. Lata 90. zdominowała obecność temporalnego agonu z przeszłością PRL‑u. (...)

Geniusz odpoznany?

O Juliuszu Zarębskim oraz pomnikowej edycji fonograficznej jego dzieł fortepianowych z Piotrem Sałajczykiem rozmawia Andrzej Dorobek. Andrzej Dorobek: Czy byłoby zasadnym zaliczyć Juliusza Zarębskiego, autora arcydzieła kameralistyki światowej w postaci Kwintetu fortepianowego g‑moll op. 34, do grupy kompozytorów rodzimych, którzy – jak Feliks Nowowiejski czy Ludomir Różycki, około (...)

Techniki medytacyjne w muzeum

W jaki sposób zmiana myślenia o przestrzeni muzealnej – od przestrzeni przeładowanej do przestrzeni jednego obiektu – sprawiła, że dzisiaj możemy mówić o medytacji w muzeum? Czy myślenie o odbiorcy jako o częściowym ślepcu wpłynęło na kształtowanie nurtu we współczesnym muzealnictwie zwanego mindful museum? …po co przyszedłem do tych wypastowanych samotni, które (...)

Traumy, oszustwa i rozczarowania – czyli jałowe rozważania wokół książki „Idle Days In Patagonia” W.H. Hudsona

Dwa paskudne wypadki, jakim uległ William Hudson już na początku swojej wielkiej wyprawy do Patagonii, sprawiły, że nie tylko był zmuszony całkowicie zmienić swoje plany, ale i poddać się działaniu siły wyższej, której źródło tkwiło w nim samym, a bodźce zewnętrzne jedynie prowokowały ją do eksternalizacji. Owa siła wyższa, której Hudson oprzeć (...)

Iwaszkiewicz przed dziełem sztuki. Poetyka medytacji i pragnienie „innego życia”

„(…) Trzeba życiem żyć Nie twoim, Jarosławie – ale Życiem Innym.” (Świątynia w Segeście)[1] Deskrypcja dzieła sztuki w przypadku Iwaszkiewicza nosi znamiona praktyki kontemplacyjnej, powodowanej przez dzieło stawiające opór i broniące się przed jednoznaczną wykładnią. Jarosław Iwaszkiewicz jest jedną z ofiar współczesnego biografizmu, (...)

Silcencio”: medytujący podmiot w filmach Davida Lyncha

Gnając przez pogrążoną w mroku autostradę, łatwo można się zapomnieć i zostać bohaterem filmu. Następnie zmagając się z przeciwnościami losu i unikając tarapatów świata przedstawionego, przez nieuwagę stać się jego więźniem. David Lynch to reżyser, który odnalazł sposób, by zwrócić bohaterowi wolność. David Lynch uprawia transcendentalną medytację. Pierwszy raz (...)

Splot tradycji z nowoczesnością

Płyta Interferences, wydana przez wytwórnię DUX, stanowi dokumentację wykonawczych i kompozytorskich osiągnięć (z lat 2004–2016) Jerzego Mądrawskiego — jednego z czołowych polskich akordeonistów, prowadzącego ożywioną działalność artystyczną i pedagogiczną. Wśród instrumentalistów, którzy podjęli się realizacji siedmiu dzieł na różne składy kameralne — poza samym zainteresowanym — (...)

Drugie życie melodramatu

Album Melodramas, który ukazał się nakładem wytwórni DUX w 2017 roku, to interesująca propozycja dla miłośników nietuzinkowych związków słowa i muzyki. Na zawartość wydawnictwa — jak nietrudno się domyślić — składają się melodramaty, a więc wywodzące się z XVIII wieku utwory stanowiące połączenie mowy i towarzyszącej jej muzyki (...)

Czarownik – inny, odmienny, seksualnie podejrzany

Mamy potrzebę, by wierzyć w to, że jesteśmy inni: że istoty ludzkie są inne niż pozostałe zwierzęta, że „my” jesteśmy inni niż nasi wrogowie, a nawet jeszcze bardziej inni od tych, którzy są dla nas całkiem obcy. Na pożywienie i seks, zabijanie, ubiór i „właściwy” sposób prowadzenia gospodarstwa domowego nakładamy kategorie (...)

Sztuki wizualne oczami niewidomych

I’m a very visual person. I just can’t see [1]. Pete Eckert, ociemniały fotograf W nazwie i definicji sztuk wizualnych podkreśla się pierwszoplanową rolę czynnika wzrokowego. Tym samym określanie takim wspólnym mianem wytworów malarskich, rzeźbiarskich, fotograficznych, grafiki, performansu, happeningu, instalacji i innych nowych zjawisk, (...)