Teatr



Mroczna strona świętowania, czyli Dogma w teatrze

Festen w reżyserii Thomasa Vinterberga był pierwszym filmem zrealizowanym według zasad Dogmy. Arty­styczny manifest spisany przez Vinterberga i Larsa von Triera w kopenhaskim pubie w 1995 roku określał ści­słe reguły filmowego rzemiosła, które wyznaczać miały alternatywny kierunek rozwoju skandynawskiej (i nie tylko) kinematografii. Jego twórcy postulowali przede (...)

Święto życia — teatralna forma pogrzebu na Bali

PROLOG – MIĘDZY SACRUM I PROFANUM Współcześnie nietrudno zaobserwować dwie paralelne tendencje: laicyzację i towarzyszącą temu deprecjację świąt religijnych oraz powstawanie nowych świąt świeckich w oparciu o reguły święta sakralnego. W każdej kulturze święto wywodzi się przecież z rytuału, zakorzenione jest w kulcie bogów (rzadko jednego boga), (...)

Gest archiwizacji: gest pamięci. Cricoteka Tadeusza Kantora

Kolekcja jako rytuał Kolekcja odtwarza zawsze bieg życia kolekcjonera. W zbieraczym geście kolekcjonera zawarty jest nieod­zownie rytuał, czyli antycypowane powtórzenie. Kolekcjoner porządkuje swoje życie narastaniem kolekcji, a odbiorca owej kolekcji powtarza i odtwarza gest kolekcjonera. W tym sensie kolekcja tworzy dwueta­powy rytuał: akt zbierania (...)

Kolekcja jako miejsce szczęścia. Onni-​Bonheur-​Happiness Sanny Kekäläinen i rola torby w Szcześliwych dniach Samuela Becketta jako dwa modele poszukiwania szczęścia w kolekcjonowaniu.

Dla unieruchomionej, zakopanej po pas w ziemi Winne, bohaterki „Szczęśliwych dni” Samuela Becketta, znajdująca się w zasięgu dłoni torba jest prawdziwym kołem ratunkowym. Dzięki zgromadzonym w torbie przedmiotom Winne może nadać rytm, wypełnić, spędzić kolejne szczęśliwe dni. Zawsze może włożyć albo zdjąć kapelusz, rozłożyć parasolkę, (...)

Jak opowiadać? Efekt patosu a historie wojenne

Słowo „patos” najczęściej kojarzy się z egzaltowanym i pompatycznym stylem, w którym realizowane są na przykład hollywoodzkie fabuły dotyczące wielkich wydarzeń z historii Stanów Zjednoczonych. Przypomnijmy sobie chociażby „Pearl Harbor” Michaela Baya czy Cienką czerwoną linię Terrence’a Malicka. Chociaż celem tych filmów nie było przecież przypomnienie znamiennych dla (...)

Chlew

Pier Paolo Pasolini jest artystą, który chętnie sięga po przypadki graniczne, by diagnozować problemy współczesnego mu świata. Tak też czyni w swoim dramacie pt. Chlew, gdzie odwołując się do metafory kanibalizmu, oskarża spadkobierców kultury Zachodu o konsumpcjonizm i utylitaryzm. Oskarżenie to możliwe jest nie tylko dzięki treści dramatu, ale także za sprawą jego formy. (...)

Pieśń Dionizosa. Antyczny kosmos „Gardzienic”

„Usłyszałeś tedy, ale chocieś usłyszał, trzeba, żebyś nie rozumiał”. Apulejusz, Metamorfozy, albo Złoty osioł, księga XI Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice” w swoim antycznym Kosmosie próbuje zmierzyć się z tajemnicą obrządków misteryjnych1. Program artystyczny, realizowany w ramach tego wielogodzinnego projektu, obejmuje fragmenty (...)

To stay queer or to get real: biografia z AIDS w roli głównej. Normalne Serce Larry’ego Kramera

Premiera Normalnego Serca, odbyła się w kwietniu 1985 roku w Nowym Jorku. Dramat szybko okrzyknięto „kroniką naszych czasów” i „pierwszą sztuką o AIDS”, a jej autora, Larry’ego Kramera, obwołano jednym z najbardziej uzdolnionych amerykańskich dramatopisarzy. Bazując na swoim własnym doświadczeniu, Kramer opisał społeczno-​polityczno-​kulturowe okoliczności, jakie towarzyszyły epidemii (...)

Narracja pisana od końca

(...)

Życie czy telewizja? Mistyfikacje Warhola i Bauersimy

„Nigdy nie byłem pewien, czy to jest życie czy telewizja. Ale w chwili, kiedy zostałem postrzelony, miałem pewność: to jest telewizja”. Przytoczony cytat z Andyego Warhola umieszczony na początku sztuki Igora Bauersimy „Factory” w dość przewrotny sposób sugeruje, że zaprojektowany przez artystę sceniczny świat w żaden sposób nie będzie realizował postulatów realistycznych konwencji. (...)